Việt Nam có thế mạnh để phát triển các nông sản đặc sản tuy nhiên với nền sản xuất nhỏ lẻ, manh mún thiếu sự liên kết khiến cho nhiều loại nông sản chưa có chỗ đứng vững chắc trên thị trường xuất khẩu cũng như trên thị trường “sân nhà.”
Cộng đồng xã hội đã chung tay tổ chức cứu hộ thu mua nông sản giúp bà con nông dân, song liệu rằng cộng đồng xã hội có thể kiên nhẫn để giải cứu hết nông sản này đến nông sản khác hay không và cần phải làm gì để nền nông nghiệp phát triển một cách bền vững. Đây là bài toán lớn cần được giải đáp.
Mặt hàng rau củ quả chiếm hơn 16,25% so với giá trị sản xuất của ngành trồng trọt (năm 2016) và ước tính có khoảng 700.000-800 .000 hộ nông dân tham gia sản xuất lĩnh vực này. Do đó, những biến động liên quan đến lĩnh vực này có ảnh hưởng khá nặng nề cho người sản xuất cũng như sự phát triển kinh tế.
Đặc biệt, tình trạng “được mùa mất giá” lặp đi lặp lại trong những năm qua đang là bài toán khó giải trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Lời giải không chỉ là nỗi lo của những người nông dân "một nắng hai sương", nguồn thu nhập chính trông vào mấy sào ruộng mà còn làm "đau đầu" doanh nghiệp và các Bộ, ngành.
Theo số liệu từ Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), xuất khẩu rau quả cả nước năm 2016 đạt 2,458 tỷ USD, chiếm 7,6% so với tổng giá trị của toàn ngành nông nghiệp và chiếm 16,25% so với giá trị sản xuất của ngành trồng trọt. Tính đến hết quý 1 năm 2017, cả nước đã xuất được 664 triệu USD các mặt hàng rau quả và tiếp tục tăng trưởng 23,1% so với cùng kỳ quý 1 năm 2016.
Năm 2016, ngành rau quả được xem là điểm sáng ấn tượng trên bức tranh xuất khẩu nông sản, tiếp tục lọt top ngành hàng đóng góp “tỷ đô” vào kim ngạch xuất khẩu và liên tục có sự tăng trưởng mạnh mẽ.
Trong những năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu rau quả nước ta liên tục tăng trưởng cao: từ 151,5 triệu USD năm 2003 lên đạt mốc 1,07 tỷ USD năm 2013, năm 2016 đạt 2,458 tỷ USD, bình quân tăng 1,25 lần/năm, trong đó ước tính các sản phẩm cây ăn quả chiếm hơn 80% tổng giá trị xuất khẩu.
Thống kê của Cục Trồng trọt cũng nêu rõ, thu nhập của người dân từ việc trồng cây ăn quả tập trung mang lại giá trị kinh tế rất cao như: thu nhập của người trồng cam ở Cao Phong Hòa Bình là từ 300-500 triệu đồng/ha/năm. Hay như Huyện Lục Ngạn, Bắc Giang có 26.000ha đất trồng cây ăn quả, năm 2016 đã thu về trên 3.000 tỷ đồng từ các sản phẩm trái cây…
Các loại quả được xuất khẩu năm 2016 chủ yếu gồm xuất khẩu thanh long đạt giá trị khoảng 800 triệu USD, chuối đạt giá trị khoảng 45 triệu USD, chôm chôm, nhãn, vải khoảng 52 triệu USD, xoài có giá trị 35 triệu USD, ...
Xuất khẩu rau củ quả năm 2016 có 10 thị trường lớn nhất, trên 20 triệu USD: Bên cạnh Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn nhất (chiếm 70,8% thị phần), nhiều loại rau quả nước ta đã được xuất khẩu vào các thị trường khó tính (Mỹ, Hàn Quốc, Nhật), tiếp đến là Hà Lan, Malaysia, Đài Loan, Thái Lan, Singapore và Australia.
Đại diện Cục Trồng trọt cũng cho biết, sản phẩm rau củ quả là ngành hàng có nhiều tiềm năng phát triển song mức độ rủi ro cũng khá lớn vì hầu hết đây là các sản phẩm tươi sống và nước ta vẫn yếu trong trong khâu bảo quản chế biến và phụ thuộc lớn vào diễn biến thị trường.
Vị đại diện này cho biết, thị trường xuất khẩu có những lúc, có những thời điểm do chúng ta không nắm bắt được nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng của nước nhập khẩu mà một số loại cây ăn quả, đã sản xuất cung vượt quá cầu dẫn đến thua lỗ nặng nề. Đơn cử như bài học về thanh long, chuối, dưa hấu đã phải đổ bỏ, hoặc cả vùng sản xuất cam sành Hà Giang, Tuyên Quang lao đao trong những năm trước đây (giai đoạn 2009-2013).
Theo đại diện Cục Trồng trọt xuất khẩu cao su giai đoạn hoàng kim (năm 2011) khi giá cao su tăng cao, thì lượng cao su xuất khẩu cả năm 2011 chỉ 846.000 tấn song kim ngạch đạt 3,3 tỷ USD. Đến năm 2015 giá cao su giảm xuống đáy thì chúng ta xuất khẩu cao su đến 1,13 triệu tấn nhưng giá trị chỉ đạt 1,5 tỷ USD, như vậy chúng ta mất 1,8 tỷ USD chỉ riêng với cao su.
Điểm lại một số mặt hàng nông sản trong những năm vừa qua liên tục rơi vào tình trạng được mùa, mất giá thấy nhiều tên những sản phẩm quá quen như thanh long, dưa hấu, cà chua, chuối, chôm chôm, vải, vú sữa, gừng…
Đặc biệt là mặt hàng dưa dấu, trong những năm gần đây, hầu như năm nào dưa hấu cũng rơi vào “cảnh lỗ” này vì cứ đến mùa, dưa hấu lại bị ép giá, thậm chí người dân còn đổ dưa hấu cho gia súc ăn vì không biết bán cho ai.
Ngay đối với cả mặt hàng thanh long-sản phẩm được chú trọng phát triển phục vụ mục đích xuất khẩu với nhiều chính sách đầu tư quy mô cũng không thoát khỏi quy luật luẩn quẩn của câu chuyện “được mùa, mất giá” thậm chí bị thương lái ép giá trong nhiều năm nay.
Hai vụ liên tiếp của năm 2015, 2016 thanh long ở Bình Thuận được mùa với năng suất cao, tuy nhiên, do việc phụ thuộc vào thương lái phía Trung Quốc nên dẫn đến việc bị ép giá xuống thậm chí chỉ còn 500-2.000 đồng/kg…
Nhiều người cho rằng được mùa, mất giá là một nghịch lý, tuy nhiên, từ trước đến nay, tình trạng này đang diễn ra như một thuận lý, một quy luật tất yếu của thị trường. Song đáng lo ngại nhất, khi vấn đề này cứ lặp đi lặp lại từ mùa vụ này sang mùa vụ khác, từ năm này, sang năm khác mà vẫn chưa có một lời giải.
Cộng đồng xã hội đã chung tay tổ chức cứu hộ thu mua nông sản giúp bà con nông dân, song liệu rằng cộng đồng xã hội có thể kiên nhẫn để giải cứu hết nông sản này đến nông sản khác hay không và cần phải làm gì để nền nông nghiệp phát triển một cách bền vững. Đây là bài toán lớn cần được giải đáp.
Mặt hàng rau củ quả chiếm hơn 16,25% so với giá trị sản xuất của ngành trồng trọt (năm 2016) và ước tính có khoảng 700.000-800 .000 hộ nông dân tham gia sản xuất lĩnh vực này. Do đó, những biến động liên quan đến lĩnh vực này có ảnh hưởng khá nặng nề cho người sản xuất cũng như sự phát triển kinh tế.
Đặc biệt, tình trạng “được mùa mất giá” lặp đi lặp lại trong những năm qua đang là bài toán khó giải trong ngành nông nghiệp Việt Nam. Lời giải không chỉ là nỗi lo của những người nông dân "một nắng hai sương", nguồn thu nhập chính trông vào mấy sào ruộng mà còn làm "đau đầu" doanh nghiệp và các Bộ, ngành.
Theo số liệu từ Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn), xuất khẩu rau quả cả nước năm 2016 đạt 2,458 tỷ USD, chiếm 7,6% so với tổng giá trị của toàn ngành nông nghiệp và chiếm 16,25% so với giá trị sản xuất của ngành trồng trọt. Tính đến hết quý 1 năm 2017, cả nước đã xuất được 664 triệu USD các mặt hàng rau quả và tiếp tục tăng trưởng 23,1% so với cùng kỳ quý 1 năm 2016.
Năm 2016, ngành rau quả được xem là điểm sáng ấn tượng trên bức tranh xuất khẩu nông sản, tiếp tục lọt top ngành hàng đóng góp “tỷ đô” vào kim ngạch xuất khẩu và liên tục có sự tăng trưởng mạnh mẽ.
Trong những năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu rau quả nước ta liên tục tăng trưởng cao: từ 151,5 triệu USD năm 2003 lên đạt mốc 1,07 tỷ USD năm 2013, năm 2016 đạt 2,458 tỷ USD, bình quân tăng 1,25 lần/năm, trong đó ước tính các sản phẩm cây ăn quả chiếm hơn 80% tổng giá trị xuất khẩu.
Thống kê của Cục Trồng trọt cũng nêu rõ, thu nhập của người dân từ việc trồng cây ăn quả tập trung mang lại giá trị kinh tế rất cao như: thu nhập của người trồng cam ở Cao Phong Hòa Bình là từ 300-500 triệu đồng/ha/năm. Hay như Huyện Lục Ngạn, Bắc Giang có 26.000ha đất trồng cây ăn quả, năm 2016 đã thu về trên 3.000 tỷ đồng từ các sản phẩm trái cây…
Các loại quả được xuất khẩu năm 2016 chủ yếu gồm xuất khẩu thanh long đạt giá trị khoảng 800 triệu USD, chuối đạt giá trị khoảng 45 triệu USD, chôm chôm, nhãn, vải khoảng 52 triệu USD, xoài có giá trị 35 triệu USD, ...
Xuất khẩu rau củ quả năm 2016 có 10 thị trường lớn nhất, trên 20 triệu USD: Bên cạnh Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn nhất (chiếm 70,8% thị phần), nhiều loại rau quả nước ta đã được xuất khẩu vào các thị trường khó tính (Mỹ, Hàn Quốc, Nhật), tiếp đến là Hà Lan, Malaysia, Đài Loan, Thái Lan, Singapore và Australia.
Đại diện Cục Trồng trọt cũng cho biết, sản phẩm rau củ quả là ngành hàng có nhiều tiềm năng phát triển song mức độ rủi ro cũng khá lớn vì hầu hết đây là các sản phẩm tươi sống và nước ta vẫn yếu trong trong khâu bảo quản chế biến và phụ thuộc lớn vào diễn biến thị trường.
Vị đại diện này cho biết, thị trường xuất khẩu có những lúc, có những thời điểm do chúng ta không nắm bắt được nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng của nước nhập khẩu mà một số loại cây ăn quả, đã sản xuất cung vượt quá cầu dẫn đến thua lỗ nặng nề. Đơn cử như bài học về thanh long, chuối, dưa hấu đã phải đổ bỏ, hoặc cả vùng sản xuất cam sành Hà Giang, Tuyên Quang lao đao trong những năm trước đây (giai đoạn 2009-2013).
Theo đại diện Cục Trồng trọt xuất khẩu cao su giai đoạn hoàng kim (năm 2011) khi giá cao su tăng cao, thì lượng cao su xuất khẩu cả năm 2011 chỉ 846.000 tấn song kim ngạch đạt 3,3 tỷ USD. Đến năm 2015 giá cao su giảm xuống đáy thì chúng ta xuất khẩu cao su đến 1,13 triệu tấn nhưng giá trị chỉ đạt 1,5 tỷ USD, như vậy chúng ta mất 1,8 tỷ USD chỉ riêng với cao su.
Điểm lại một số mặt hàng nông sản trong những năm vừa qua liên tục rơi vào tình trạng được mùa, mất giá thấy nhiều tên những sản phẩm quá quen như thanh long, dưa hấu, cà chua, chuối, chôm chôm, vải, vú sữa, gừng…
Đặc biệt là mặt hàng dưa dấu, trong những năm gần đây, hầu như năm nào dưa hấu cũng rơi vào “cảnh lỗ” này vì cứ đến mùa, dưa hấu lại bị ép giá, thậm chí người dân còn đổ dưa hấu cho gia súc ăn vì không biết bán cho ai.
Ngay đối với cả mặt hàng thanh long-sản phẩm được chú trọng phát triển phục vụ mục đích xuất khẩu với nhiều chính sách đầu tư quy mô cũng không thoát khỏi quy luật luẩn quẩn của câu chuyện “được mùa, mất giá” thậm chí bị thương lái ép giá trong nhiều năm nay.
Hai vụ liên tiếp của năm 2015, 2016 thanh long ở Bình Thuận được mùa với năng suất cao, tuy nhiên, do việc phụ thuộc vào thương lái phía Trung Quốc nên dẫn đến việc bị ép giá xuống thậm chí chỉ còn 500-2.000 đồng/kg…
Nhiều người cho rằng được mùa, mất giá là một nghịch lý, tuy nhiên, từ trước đến nay, tình trạng này đang diễn ra như một thuận lý, một quy luật tất yếu của thị trường. Song đáng lo ngại nhất, khi vấn đề này cứ lặp đi lặp lại từ mùa vụ này sang mùa vụ khác, từ năm này, sang năm khác mà vẫn chưa có một lời giải.
Theo Hanoi Times
Nhận xét
Đăng nhận xét